Sabahın ilk dakikaları günün havasını belirler, son dakikaları da öğrencilerin eve hangi ruh hâliyle döneceğini. Her gün aynı saatte yapılan kısa bir rutin, sınıfın teneffüsten derse, dersten de eve geçişini kolaylaştırır.
Çark, uyandıran ve güne başlatan sabah rutinlerini, sakinleştiren ve günü değerlendiren gün sonu rutinlerinden ayırır. Her biri beş ile on dakika sürer ve uygulama adımlarıyla birlikte gelir. Aynı rutini bir iki hafta sürdürüp ardından çarkı çevirerek değiştirmek, alışkanlığı bozmadan sıkılmayı önler.
Nasıl kullanılır
- Sürümü seçin: sabah mı, gün sonu mu?
- Haftanın başında çarkı sınıfın önünde çevirin ya da bu işi günün nöbetçi öğrencisine bırakın.
- Çıkan rutini tahtaya yazın ve verilen adımları izleyin; otomatikleşmesi için en az beş gün üst üste sürdürün.
- Öğrenme zamanını korumak için günlük rutinlerin toplamını on beş dakikayla sınırlayın.
Tüm seçenekler
- Tefrika okuma
- Bir romanın bir bölümünü sesli okuyun ve heyecanlı bir anda durun. Öğrenciler devamını ertesi gün merakla bekler.
- Bugün ne öğrendim?
- Herkes bugün öğrendiği bir şeyi “Bugün … öğrendim.” diye başlayan bir cümleyle yazar ya da söyler. Bu cümleleri bir başarı defterinde saklayın.
- Şarkıyla toplanma
- Sınıf, önceden seçilmiş yaklaşık üç dakikalık bir şarkı bitmeden toplanır. Her öğrenci hangi köşenin kendisine düştüğünü bilir.
- Eve götürülecek özet
- Sınıf günü özetleyen bir cümleyi birlikte yazar, herkes onu ödev defterine geçirir. Böylece aileler akşam çocuğa ne soracağını bilir.
- Günün iltifatı
- Kurayla bir öğrencinin adını çekin: iki arkadaşı ona bugün yaptığı bir şey için somut bir iltifatta bulunur.
- Yarının sorusu
- Tahtaya açık uçlu bir soru bırakın (“Ay neden şekil değiştirir?”). Soru ertesi sabah ilk iş birlikte yanıtlanır.
- Bir dakika dinleme
- Bir dakika boyunca gözler kapalı, duyulabilen bütün sesler dinlenir. Ardından herkes ötekilerin fark etmemiş olabileceği bir sesi söyler.
- Çanta kontrolü
- İkili gruplarda her öğrenci arkadaşının ödevleri not ettiğini ve doğru malzemeleri aldığını kontrol eder. Daha az unutkanlık, velilere daha az mesaj.
- Günün başparmağı
- Herkes konuşmadan başparmağını yukarı, yana ya da aşağı göstererek gününün nasıl geçtiğini anlatır. Başparmağı aşağıda olanlarla birkaç dakika konuşun.
- Yarının görevleri
- Ertesi günün görevlerini dağıtın: dağıtım, bitkiler, tahta, sıra düzeni. Her öğrenci sınıfa geldiğinde ne yapacağını bilir.
Sık sorulan sorular
Sınıfta neden rutin oluşturmalı?
Rutin sabit bir dayanak sunar: öğrenciler kendilerini neyin beklediğini bilir ve etkinliğe daha çabuk girer. Ayrıca zihinden işlem ya da söz varlığı gibi bir beceriyi, ayrı bir ders saati ayırmadan, her gün birkaç dakikada canlı tutmaya yarar.
Bir sabah rutini ne kadar sürmeli?
Tek bir rutin için beş ile on dakika, sabahın bütün rutinleri için de en fazla çeyrek saat. Bu süreyi aşan rutinler öğrenme zamanından çalar ve alıştırma etkisini yitirir.
Yıl içinde rutin değiştirmek gerekir mi?
Evet, ama çok sık değil. Bir rutinin otomatikleşmesi için en az bir iki hafta tekrarlanması gerekir. Öğrenciler onu mekanik biçimde yapmaya başladığında ya da sınıfın bir ihtiyacına artık yanıt vermediğinde değiştirin.
Anaokulunda hangi rutinler uygulanabilir?
Kısa ve çok görsel rutinler: fotoğraflı kartlarla yoklama, gelenleri saymak, günün hava durumu, hareketli bir günaydın şarkısı. Her sabah aynı sırayı koruyun; en küçükleri rahatlatan şey tekrardır.