Yeni yıl kararları nadiren irade eksikliğinden suya düşer. Asıl sorun, uzak bir hedef gibi kurulmaları (“spor yapacağım”, “daha çok okuyacağım”) ve pazartesi sabahı ne yapılacağını hiç söylememeleridir. Hedef ancak belli bir anda yapılacak belli bir harekete dönüştüğünde sürdürülebilir olur.
Bu yüzden çarktaki her karar ilk adımıyla gelir: yedi gün içinde yapılacak, birkaç dakikalık bir eylem. Bu ilk adım birkaç hafta tekrarlanınca, gerisini üstüne kuracağın bir alışkanlığa dönüşür. Yılbaşı gecesi sofrada herkes sırayla çevirirse, ertesi yıl kimin kararını tuttuğunu konuşmak da ayrı bir eğlence olur.
Nasıl kullanılır
- Çarkı bir kez çevir. Çıkan karar sana hiç uymuyorsa bir hakkın daha var, fazlası yok.
- İlk adımı oku ve gün ile saatiyle birlikte takvimine yaz.
- Onu “şunu yaptığımda şunu yaparım” kalıbına dök: “İşten eve döndüğümde on dakika yürürüm.”
- Bir ay sonra durumu değerlendir: ilk adım tuttuysa bir basamak ekle; tutmadıysa onu daha da küçült.
Tüm seçenekler
- Daha çok su içmek
- İlk adım: her sabah masanın üzerine dolu bir su şişesi koy. Bardak saymadan, her öğünde yeniden doldur.
- Her gün yürümek
- İlk adım: bu hafta boyunca her gün aynı saatte, öğle yemeğinden sonra on dakika yürü. Mesafeden çok düzenlilik önemlidir.
- Ayda bir kitap okumak
- İlk adım: ilk kitabını bugün seç ve komodinin üzerine koy. Her akşam on sayfa, romanların çoğunu bir ayda bitirmeye yeter.
- Daha erken yatmak
- İlk adım: hedeflediğin yatma saatinden otuz dakika önceye bir alarm kur. Alarm çaldığında ekranlar kapanır, ışıklar kısılır.
- Ekran süresini azaltmak
- İlk adım: telefonundaki ekran süresi takibini aç ve bir hedef koymadan önce bir haftalık ortalamayı not et. Bu arada iki uygulamanın bildirimlerini kapat.
- Daha sık yemek yapmak
- İlk adım: pazar günü hafta için üç akşam yemeği seç ve alışveriş listesini ona uygun hazırla. Otuz dakikadan kısa süren tariflerle başla.
- Her ay birikim yapmak
- İlk adım: maaşın yattığı günün ertesine, bir birikim hesabına otomatik para aktarma talimatı ver. Düzenli küçük bir tutar, unutulup giden büyük bir yatırımdan iyidir.
- Yeni bir dil öğrenmek
- İlk adım: her gün aynı saatte on dakika çalış ve o dilin en sık kullanılan kelimeleriyle başla. Her gün biraz, pazar günü bir saatten iyidir.
- Sevdiklerini aramak
- İlk adım: takvimine haftada bir, hep aynı gün, bir yakınını arama hatırlatması koy. İstersen her hafta başka birini ara.
- Haftada bir köşe düzenlemek
- İlk adım: evin en dağınık çekmecesini seç ve cumartesi ona on beş dakika ayır. Tek bir çekmece, bütün oda değil.
- Haftada iki gün spor yapmak
- İlk adım: takviminde randevu gibi otuzar dakikalık iki zaman dilimi ayır. Bir salona üye olmadan önce, taahhüt gerektirmeyen bir deneme dersiyle başla.
- Günlük tutmak
- İlk adım: her akşam üç satır yaz: ne oldu, ne hoşuna gitti, aklında ne kaldı. Defteri diş fırçanın yanında tut.
- Gönüllü olmak
- İlk adım: yakınındaki bir derneği bul ve yarım günlük bir deneme öner. Çoğu, yıl boyu bağlılık istemeden ara sıra yardıma gelecek gönüllüler arar.
- Daha çok sebze yemek
- İlk adım: bir hafta boyunca her öğle yemeğine, tabaktan hiçbir şey çıkarmadan bir sebze ekle. Eklemek, kendini bir şeyden mahrum etmekten kolaydır.
- “Hayır” demeyi öğrenmek
- İlk adım: yeni bir rica geldiğinde hemen kabul etmek yerine “Bir bakayım, sana dönerim” de. Bu yirmi dört saat, çoğu zaman doğru kararı vermeye yeter.
Sık sorulan sorular
Yeni yıl kararları nasıl tutulur?
Tek bir karar seç, onu birkaç dakikalık bir eyleme böl ve gününde zaten var olan bir ana bağla (sabah çayından sonra, eve dönünce). Başarılı her günü işaretle: zincirin uzadığını görmek, nihai hedeften daha çok motive eder.
Kaç tane yeni yıl kararı almalı?
Bir, en fazla iki. Her yeni alışkanlık haftalarca dikkat ister; beşine birden başlamak, hepsini bırakmanın en kestirme yoludur.
Bir alışkanlık kazanmak ne kadar sürer?
Sık sık dile getirilen 21 gün rakamı sağlam bir ölçüme dayanmaz. Bu konudaki araştırmalar ortalama iki ay civarında bir süreye işaret eder; ancak bu süre kişiden kişiye ve alışkanlığın zorluğuna bağlı olarak çok büyük farklar gösterir.
Başlamak için 1 Ocak’ı beklemek gerekir mi?
Hayır. Bir ayın başı, bir pazartesi ya da tatil dönüşü de yeni bir başlangıçtır. Kararın şubatta sendelerse, bir sonraki yılı beklemeden ilk adıma geri dön.